Zwiększanie efektywności lokalnych systemów ciepłowniczych, przy jednoczesnym, konsekwentnym odchodzeniu od węgla, to odpowiedź Veolii na obecne wyzwania klimatyczne

Magdalena Bezulska: Jesteśmy firmą odpowiedzialną i dlatego przy realizacji projektów z obszaru transformacji ekologicznej opieramy się na aktywnej współpracy z samorządem i lokalnymi społecznościami. Konsekwentnie dążymy do pełnej dekarbonizacji oraz neutralności klimatycznej w 2050 roku.

Europa żyje dziś transformacją energetyczną, kryzysem geopolitycznym i koniecznością wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego. W takim otoczeniu Veolia jest obecna w ponad 50 małych i średnich miastach w Polsce, gdzie realizuje swoją strategię transformacji energetycznej. Co sprawia, że właśnie małe i średnie ośrodki są dla Państwa tak ważne?

Małe i średnie miasta to dziś główna scena transformacji energetycznej. Miasta tej kategorii w największym stopniu mierzą się z aktualnymi wyzwaniami: potrzebą odchodzenia od węgla, wynikającą z rosnących kosztów wytwarzania ciepła w oparciu o to paliwo oraz unijnej polityki klimatycznej, oczekiwaniami mieszkańców, którzy chcą mieć ciepło w domu i jednocześnie oddychać czystym powietrzem oraz nie ponosić przy tym niebotycznych kosztów. W takich realiach nie wystarczy już „łatać” starych instalacji – trzeba myśleć o systemach, które będą działały stabilnie przez kolejne dekady.

Veolia poprzez swoje spółki działa w ponad 50 małych i średnich polskich miastach, projektując rozwiązania szyte na miarę lokalnych uwarunkowań, a nie według jednego, centralnego schematu. Doświadczenia wyniesione z wielu lat obecności w tych ośrodkach są podstawą do podejmowania odważnych i przemyślanych działań, które mogą przynieść wymierne korzyści. Chcemy je wykorzystać, by stać się partnerem pierwszego wyboru dla małych i średnich miast, który bierze odpowiedzialność nie tylko za dzisiejsze parametry sieci, lecz także za kierunek całej transformacji w danej gminie. Takie są nasze ambicje. Dlatego nasza strategia zakłada pełną dekarbonizację aktywów i dojście do neutralności klimatycznej do 2050 roku, a chcemy to osiągnąć poprzez konsekwentne odchodzenie od węgla.

Veolia chce być partnerem dla samorządów i biznesu w procesie transformacji energetycznej. Łatwo składać podobne deklaracje, jednak trudniej osiągnąć efekt, w którym wszystkie strony są zadowolone?

W naszej działalności stawiamy na porozumienie, a ambicją jest stać się partnerem pierwszego wyboru dla małych i średnich polskich miast oraz biznesu w procesie transformacji ekologicznej. Doświadczenia wynoszone z projektów, o których wspomniałam, a także innych które obejmują działania dekarbonizujące nasze zakłady, składają się na kompetencje pozwalające z pełną odpowiedzialnością kierować kompleksową ofertę w tym obszarze. Mamy zasoby, mamy know-how i plan wdrożenia rozwiązań pozwalających skutecznie przekształcić lokalne ciepłownictwo w nowoczesne systemy, we współpracy z samorządami.

Jednak partnerstwo rozumiemy szerzej, nie tylko przez pryzmat rozwiązań obejmujących ciepłownictwo i produkcję energii. Angażujemy się w projekty, które są bliskie społecznościom lokalnym, w małych i średnich miastach w których obecna jest Veolia. Wspólnie z Fundacją Veolia Polska prowadzimy skierowane do nich działania z obszaru CSR, wspieramy dni miast, lokalne inicjatywy edukacyjne czy projekty podkreślające bioróżnorodność. Współdziałamy także z przemysłem, pomagając „zazielenić” produkcję i również takich zapytań wpływa do nas coraz więcej. Działamy wielowymiarowo.

W ostatnich latach Veolia zakończyła szereg inwestycji. Jakie projekty najlepiej ilustrują tę drogę – od strategii do konkretnego efektu w małych i średnich miastach?

Zacznijmy od Tarnowskich Gór, bo to przykład miasta, które w krótkim czasie wykonało duży krok w stronę nowoczesnego, zdywersyfikowanego miksu. Na terenie ciepłowni uruchomiliśmy instalację kogeneracyjną opartą na dwóch silnikach gazowych o mocy po 2 MWt oraz kotłownię na lokalnie dostępną biomasę leśną o mocy 12 MWt. Zespół kogeneracyjny o mocy 0,99 MWe jest zasilany gazem ziemnym i biogazem z pobliskiej oczyszczalni ścieków. Nowa instalacja zabezpiecza ponad połowę dostaw ciepła dla miasta, ogranicza zużycie węgla o ok. 13 tysięcy ton rocznie i redukuje emisję CO2 o około 30%. To bardzo wymierne efekty, które przekładają się na rachunki i jakość powietrza.

Lidzbark Warmiński to z kolei laboratorium przyszłości systemów ciepłowniczych w małych miastach. Najpierw zrealizowaliśmy tam projekt „Perła” – kotłownię gazową o mocy 2,8 MW i kogenerację 1 MW, które pozwoliły ograniczyć zużycie węgla o blisko 1/5 i obniżyć emisję CO2. Równolegle, we współpracy z samorządem i partnerami technologicznymi, rozwijamy Ciepłownię Przyszłości, w której blisko 100% energii pochodzi z OZE: wysokosprawnych pomp ciepła, instalacji fotowoltaicznych i magazynów ciepła wysoko- i niskoparametrowego. To projekt referencyjny, pokazujący, że nawet w niewielkim mieście da się zbudować system praktycznie bezemisyjny. Warunkiem jest dobrze zaprojektowany miks energetyczny, odpowiednio dobrana technologia i sprawne zarządzanie energią.

Dobrym przykładem jest również Szczytno, gdzie dla wspólnoty mieszkaniowej wykonaliśmy instalację podgrzewania ciepłej wody użytkowej z wykorzystaniem pomp ciepła zasilanych energią z fotowoltaiki. Inwestycja została w połowie sfinansowana z programu Grant OZE. Nowy system pozwala rocznie zaoszczędzić ponad tysiąc ton węgla i zredukować emisje CO2 o kilkaset ton, a mieszkańcy zyskali tańsze i bezpieczniejsze źródło ciepłej wody.

W Kraśniku i Leżajsku realizujemy z kolei etapową dekarbonizację: nowe kotły gazowe, modernizacje kotłów węglowych na biomasę, kontenerowe kotłownie gazowe – wszystko zaprojektowane tak, by krok po kroku zmniejszać udział węgla i jednocześnie nie narażać mieszkańców na ryzyko przerw w dostawach ciepła.

Proces transformacji energetycznej jest kosztochłonny. Jak sprawić, by kosztów tych nie odczuwali odbiorcy ciepła, mieszkańcy miast?

Co do kosztochłonności, muszę wspomnieć że gdy rozpoczynaliśmy planowanie dekarbonizacji naszych jednostek, pierwszym krokiem było zrobienie wyliczeń porównawczych opartych na założeniu pozostania przy węglu, jako głównym paliwie. Analizy wykazały, że inwestycje i koszty niezbędne do dalszej działalności byłyby na podobnym poziomie, jak w przypadku, gdybyśmy zdecydowali się podjąć wyzwanie dekarbonizacji. Decyzja o wyborze kierunku działania była w takiej sytuacji oczywista i w moim przekonaniu powinniśmy jak najszybciej odchodzić od węgla.

Oczywiście proces ten generuje koszty, czego mamy świadomość i dlatego równolegle do prac nad dekarbonizacją aktywów, przygotowaliśmy dobrą ofertą transformacji dla klientów samorządowych, spółdzielni czy przemysłu. Na podstawie naszych doświadczeń mogę powiedzieć, że lokalne synergie pozwalają znaleźć rozwiązania akceptowalne dla wszystkich zainteresowanych, w zakresie wyboru źródła energii i kosztów wdrożenia projektu. Dodatkowo przygotowując projekty, poszukujemy optymalnych dla nich rozwiązań w obszarze finansowania, na przykład wsparcia WFOŚ i NFOŚ.

Veolia ma doświadczenie, świetnych fachowców i menedżerów oraz wizję tego, co chcemy osiągnąć. Konsekwentnie będziemy realizować strategię dojścia do neutralności klimatycznej w 2050 roku, której etapem jest pełna dekarbonizacja. Wszystko w pełnym partnerstwie i z myślą o korzyściach dla naszych klientów i środowiska. Zapraszamy do współpracy.